SelectSIEVE® Apple – ekstrakt z jabłka a cukier. Co mówią badania
SelectSIEVE® Apple to standaryzowany ekstrakt z jabłka, który pojawia się w suplementach „na cukier“. Wyróżnia go to, że – w odróżnieniu od wielu składników tego typu – ma za sobą opublikowane badanie kliniczne z placebo. Poniżej rzeczowo: jak działa, co wykazały badania i gdzie są granice tych wniosków.
Co to jest SelectSIEVE® Apple?
To surowiec do produkcji suplementów diety (nie lek), opracowany przez włoską firmę Roelmi HPC. Jest to standaryzowany kompleks polifenoli z owoców jabłoni (Malus domestica Borkh.), w którym za działanie odpowiadają przede wszystkim:
- florydzyna (floryzyna, ang. phloridzin/phlorizin) – dihydrochalkon charakterystyczny dla jabłoni,
- kwas chlorogenowy – polifenol obecny też w kawie i wielu owocach.
Standardowa porcja stosowana w badaniach i deklarowana przez producenta to 300 mg dziennie.
Ważne: to suplement diety, a nie lek. W Unii Europejskiej suplement nie może być przedstawiany jako środek leczący lub zapobiegający chorobom.
Jak działa? Dwa mechanizmy
1. Blokada SGLT1 – wolniejsze wchłanianie cukru
Glukoza z pokarmu nie przenika do krwi „sama z siebie“ – jest aktywnie przenoszona przez ścianę jelita przez transporter SGLT1. Florydzyna ma budowę zbliżoną do glukozy, więc konkurencyjnie blokuje ten transporter. Efekt: część cukru z posiłku wchłania się wolniej.
To działanie miejscowe, w świetle jelita – nie polega na zwiększaniu wydzielania insuliny ani bezpośrednio na poprawie insulinowrażliwości.
Pokrewny transporter SGLT2 pracuje w nerkach i wyznacza próg nerkowy dla glukozy oraz odpowiada za cukromocz.
2. Hamowanie oksydazy ksantynowej – niższy kwas moczowy
To mechanizm często pomijany, a ciekawy. Polifenole jabłka hamują oksydazę ksantynową – enzym wytwarzający kwas moczowy (ten sam, który blokuje lek allopurynol). W badaniach laboratoryjnych ekstrakt hamował aktywność tego enzymu w stężeniach rzędu nanogramów na mililitr.
Ma to znaczenie, bo podwyższony kwas moczowy współwystępuje z zespołem metabolicznym, nadciśnieniem i zaburzeniami lipidowymi.
Florydzyna – „pradziadek“ flozyn
Florydzyna, wyodrębniona z kory jabłoni w XIX wieku, była związkiem wyjściowym, od którego zaczęły się prace nad nowoczesnymi lekami przeciwcukrzycowymi – flozynami (dapagliflozyna, empagliflozyna).
Sama florydzyna nie nadaje się jednak na lek doustny:
- w jelicie jest szybko rozkładana przez enzym laktazo-florydzynową hydrolazę do nieaktywnej floretyny,
- ma słabe wchłanianie i niską biodostępność.
Dlatego stworzono trwałe pochodne (C-arylowe glukozydy), odporne na rozkład w jelicie – i dopiero one stały się lekami.
Wniosek praktyczny: pokrewieństwo z flozynami brzmi imponująco, ale nie oznacza porównywalnej siły działania. Suplement z florydzyną to nie „naturalna flozyna“.
Co wykazały badania?
Badanie z placebo – najmocniejszy dowód
Najważniejsze jest randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo (Cicero i wsp., Molecular Nutrition & Food Research, 2017):
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Uczestnicy | 62 osoby z nadwagą i nieprawidłową glikemią na czczo |
| Interwencja | 300 mg polifenoli jabłka vs placebo, przez 8 tygodni |
| Tło | obie grupy: dieta śródziemnomorska niskosodowa + aktywność 3–5× w tygodniu |
| Wyniki | poprawa glikemii na czczo (ok. −10%), obniżenie kwasu moczowego (ok. −14%), poprawa reaktywności śródbłonka – względem wartości wyjściowych i placebo |
| Bezpieczeństwo | dobra tolerancja, bez działań niepożądanych |
To badanie jest mocne metodologicznie (placebo, randomizacja, zaślepienie) i stosowało dokładnie tę dawkę, którą deklarują producenci suplementów – 300 mg/dobę.
Pozostałe badania – słabsze
- Test obciążenia glukozą, 10 osób (500 mg ekstraktu + 75 g glukozy): raportowano m.in. niższy szczyt glikemii po 30 min (−14%) i mniejsze wchłanianie glukozy w 1. godzinie. Bardzo mała grupa, materiał konferencyjny.
- Badanie pilotażowe, 20 osób, 8 tygodni po 300 mg: obniżenie glukozy na czczo i kwasu moczowego, poprawa prób wątrobowych (AST, GGT), wzrost reaktywności śródbłonka, spadek masy ciała i obwodu talii. Brak grupy kontrolnej – uczestnicy jednocześnie stosowali dietę i ćwiczenia, więc efektów nie można przypisać wyłącznie suplementowi.
Co mówią badania niezależne?
Warto znać też szerszy kontekst. W niezależnym badaniu kontrolowanym (2020) ekstrakt z jabłka bogaty w florydzynę w dawkach 0,9–1,8 g podany przed posiłkiem wysokowęglowodanowym:
- obniżył wczesną glikemię (0–30 min) i opóźnił szczyt z 30 do 45 minut,
- ale nie obniżył szczytowego stężenia glukozy ani całkowitej odpowiedzi glikemicznej.
To rozbieżność wobec badania na 10 osobach – i dobry powód, by efekt na glikemię poposiłkową traktować ostrożnie. Lepiej udokumentowany jest wpływ na glikemię na czczo przy dłuższym stosowaniu.
Ograniczenia, o których warto wiedzieć
- badania dotyczyły osób z nadwagą i nieprawidłową glikemią (stan przedcukrzycowy), a nie osób z rozpoznaną cukrzycą,
- kluczowe badanie to jedno badanie, na 62 osobach, trwające 8 tygodni – potrzeba niezależnych powtórzeń i dłuższej obserwacji,
- brak danych o wpływie na HbA1c i na twarde punkty końcowe (powikłania),
- badania nad markowymi surowcami bywają powiązane z producentem – to nie dyskwalifikuje wyników, ale nakazuje ostrożność,
- w badaniach uczestnicy jednocześnie stosowali dietę i ruch – suplement był dodatkiem, nie zamiennikiem.
Bezpieczeństwo i na co uważać
- Tolerancja – w badaniu 8-tygodniowym nie odnotowano działań niepożądanych. Teoretycznie cukier niewchłonięty w jelicie cienkim fermentuje w jelicie grubym, co u części osób może dawać wzdęcia lub luźne stolce.
- Leczenie obniżające cukier – przy insulinie lub pochodnych sulfonylomocznika dodatek wpływający na glikemię może zwiększać ryzyko hipoglikemii. Skonsultuj to z lekarzem i częściej kontroluj cukier.
- Nie zastępuje leczenia – suplement nie zastąpi metforminy, insuliny ani zmiany stylu życia.
- Ciąża, karmienie, choroby przewlekłe – brak wystarczających danych; decyzję podejmuj z lekarzem.
W jakich suplementach go znajdziesz?
Na polskim rynku SelectSIEVE® Apple bywa jedynym składnikiem aktywnym preparatu – wtedy skład ogranicza się do ekstraktu oraz elementów technicznych, np. hydroksypropylometylocelulozy (otoczka kapsułki roślinnej) i błonnika akacjowego (wypełniacz).
Przykładem preparatu dostępnego w Polsce, którego jedynym składnikiem aktywnym jest ten ekstrakt, jest NOYO® Sugarless o składzie:
| Składnik | Zawartość w 1 kapsułce |
|---|---|
| SelectSIEVE® Apple – ekstrakt z owoców jabłka (Malus domestica Borkh.) | 300 mg |
| Błonnik akacjowy | 10 mg |
Warto zwrócić uwagę, że 300 mg w kapsułce odpowiada dokładnie dawce stosowanej w 8-tygodniowym badaniu z placebo opisanym wyżej. To istotne, bo wiele suplementów zawiera dawki niższe od przebadanych – wtedy przenoszenie wyników badań na dany produkt jest nieuprawnione.
Uwaga: to informacja o dostępności składnika na rynku, a nie rekomendacja konkretnego produktu. Skład i wielkość porcji zawsze sprawdzaj na aktualnym opakowaniu.
Na co patrzeć na etykiecie:
- ile miligramów ekstraktu przypada na porcję dzienną (w badaniach: 300 mg),
- czy podano nazwę markową surowca – to ona łączy produkt z opisanymi badaniami; „ekstrakt z jabłka“ bez standaryzacji nie jest tym samym,
- czy producent nie obiecuje leczenia cukrzycy – takie deklaracje są niedozwolone.
Czy warto?
Uczciwa odpowiedź: to jeden z lepiej przebadanych składników w tej kategorii, z opublikowanym badaniem z placebo w dawce zgodnej z rynkową. Efekt jest jednak umiarkowany (rzędu 10% glikemii na czczo), wykazany u osób bez cukrzycy i w połączeniu z dietą oraz ruchem.
Dla porównania: znacznie większy wpływ na glikemię ma skład i kolejność posiłku – produkty o niższym indeksie glikemicznym, liczenie węglowodanów, błonnik i aktywność fizyczna po jedzeniu. Praktyczne wskazówki zebraliśmy w tekście jak obniżyć glukozę we krwi.
Jeśli rozważasz taki suplement, potraktuj go jako możliwy dodatek do leczenia i diety – nigdy jako ich zamiennik. Szczególnie jeśli należysz do grup ryzyka, podstawą pozostają badania kontrolne i styl życia.
Powiązane
- Suplementy a poziom cukru – co mówią badania
- Berberyna a cukrzyca – co mówią badania i opinia EFSA
- Zioła na obniżenie cukru – co działa, a co jest mitem
- Morwa biała a cukrzyca typu 2 – czy obniża cukier?
- Stłuszczenie wątroby (NAFLD/MASLD) a cukrzyca typu 2
- Zalecenia dietetyczne dla diabetyka – węglowodany
Źródła
- Cicero AFG, Caliceti C, Fogacci F, Giovannini M, et al. Effect of apple polyphenols on vascular oxidative stress and endothelium function: a translational study. Mol Nutr Food Res. 2017. doi:10.1002/mnfr.201700373
- Schulze C, Bangert A, Kottra G, et al. Inhibition of the intestinal sodium-coupled glucose transporter 1 (SGLT1) by extracts and polyphenols from apple reduces postprandial blood glucose levels in mice and humans. Mol Nutr Food Res. 2014;58(9). doi:10.1002/mnfr.201400016
- Apple polyphenol-rich drinks dose-dependently decrease early-phase postprandial glucose concentrations following a high-carbohydrate meal: a randomized controlled trial in healthy adults and in vitro studies. J Nutr Biochem. 2020. PMID 32739411
- The Bioavailability, Extraction, Biosynthesis and Distribution of Natural Dihydrochalcone: Phloridzin. Int J Mol Sci. 2021. PMC7835879
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. eur-lex.europa.eu
Najczęstsze pytania
Co to jest SelectSIEVE Apple?
To standaryzowany ekstrakt polifenolowy z owoców jabłoni, opracowany przez firmę Roelmi HPC jako składnik suplementów diety. Jego kluczowe substancje czynne to florydzyna (floryzyna) i kwas chlorogenowy. Typowa deklarowana porcja to 300 mg dziennie.
Jak SelectSIEVE Apple ma obniżać cukier?
Działa dwutorowo. Florydzyna hamuje w jelicie transporter SGLT1, przez który wchłania się glukoza z pokarmu, co spowalnia jej napływ do krwi. Dodatkowo polifenole jabłka hamują oksydazę ksantynową – enzym wytwarzający kwas moczowy.
Czy są badania kliniczne SelectSIEVE Apple?
Tak. Najmocniejsze to randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą i placebo (Cicero i wsp., 2017) na 62 osobach z nadwagą i nieprawidłową glikemią na czczo, które przez 8 tygodni przyjmowały 300 mg polifenoli jabłka. Zaobserwowano poprawę glikemii na czczo, obniżenie kwasu moczowego i lepszą reaktywność śródbłonka.
O ile ekstrakt z jabłka obniża cukier na czczo?
We wspomnianym badaniu obniżenie glikemii na czczo wyniosło około 10% względem wartości wyjściowej i placebo po 8 tygodniach. To efekt zauważalny, ale umiarkowany – i uzyskany u osób bez rozpoznanej cukrzycy, które jednocześnie stosowały dietę śródziemnomorską i aktywność fizyczną.
Czy florydzyna to to samo co flozyny (leki na cukrzycę)?
Nie. Florydzyna była pierwowzorem chemicznym, od którego zaczęły się prace nad flozynami, ale sama nie nadaje się na lek – w jelicie rozkłada ją laktazo-florydzynowa hydrolaza i słabo się wchłania. Flozyny to trwałe, zmodyfikowane cząsteczki o nieporównywalnie silniejszym działaniu.
Czy suplement z ekstraktem jabłka zastąpi leki na cukrzycę?
Nie. Żaden suplement diety nie zastępuje metforminy, insuliny ani innych leków i nie leczy cukrzycy. Odstawienie leków na rzecz suplementu jest niebezpieczne – wszelkie zmiany leczenia ustalaj z lekarzem.
Czy SelectSIEVE Apple może powodować skutki uboczne?
W badaniu 8-tygodniowym suplementacja była dobrze tolerowana i nie odnotowano działań niepożądanych. Teoretycznie hamowanie wchłaniania cukrów w jelicie może u części osób powodować wzdęcia lub luźne stolce. Osoby leczone insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika powinny skonsultować suplementację z lekarzem.
