Diabulimia – groźne zaburzenie odżywiania w cukrzycy typu 1
Diabulimia to poważne zaburzenie odżywiania, w którym osoba z cukrzycą typu 1 celowo pomija lub zmniejsza dawki insuliny, żeby schudnąć. To nie „sposób na odchudzanie“, lecz groźna choroba psychiczno-metaboliczna, która może prowadzić do trwałych powikłań, a nawet śmierci. Wymaga pomocy specjalistów.
Jak działa diabulimia?
W cukrzycy typu 1 bez insuliny glukoza nie trafia do komórek – rośnie cukier we krwi (hiperglikemia), a po przekroczeniu progu nerkowego cukier (i kalorie) wydalany jest z moczem. To daje szybki spadek masy ciała – ten sam mechanizm, przez który wiele osób gwałtownie chudnie tuż przed rozpoznaniem cukrzycy. Niektórzy, zwłaszcza młodzi pacjenci, wykorzystują to celowo – co jest bardzo niebezpieczne.
Dlaczego to takie groźne?
Pomijanie insuliny uruchamia błędne koło:
- rozwija się kwasica ketonowa – stan bezpośredniego zagrożenia życia (odwodnienie, wymioty, ryzyko śpiączki),
- przyspieszają przewlekłe powikłania – retinopatia, nefropatia, neuropatia,
- pogłębia się zły stan psychiczny – lęk, depresja, poczucie winy.
Kogo dotyczy i jak rozpoznać?
Diabulimia najczęściej dotyczy młodych kobiet i dziewcząt z cukrzycą typu 1. Sygnały, które powinny zaniepokoić:
- utrzymująca się wysoka HbA1c bez wyraźnej przyczyny,
- powtarzające się epizody kwasicy ketonowej,
- unikanie podawania insuliny przy innych, nadmierna koncentracja na wadze i wyglądzie,
- pomijanie wizyt, ukrywanie sprzętu i wyników.
Gdzie szukać pomocy
Diabulimia to poważna, złożona choroba – nie da się jej pokonać „silną wolą“. Leczenie powinien prowadzić zespół specjalistów: diabetolog, psycholog i psychiatra, dietetyk, przy wsparciu pielęgniarki i bliskich. Najważniejsze jest zauważenie problemu i skłonienie do skorzystania z pomocy – bez oceniania i wstydu.
Jeśli Ty lub ktoś bliski pomijacie insulinę, by kontrolować wagę – porozmawiajcie o tym z lekarzem prowadzącym lub psychologiem. To choroba, którą można leczyć, a wczesna pomoc ratuje zdrowie i życie.
Źródła
- Coleman SE, Caswell N. Diabetes and eating disorders: an exploration of ‘Diabulimia’. BMC Psychology 2020;8:101. doi:10.1186/s40359-020-00468-4
- Goebel-Fabbri AE i wsp. Insulin restriction and associated morbidity and mortality in women with type 1 diabetes. Diabetes Care 2008;31(3):415–419. doi:10.2337/dc07-2026
Najczęstsze pytania
Co to jest diabulimia?
To zaburzenie odżywiania u osób z cukrzycą typu 1, polegające na celowym pomijaniu lub zmniejszaniu dawek insuliny, aby schudnąć. Brak insuliny powoduje utratę cukru (i kalorii) z moczem, ale jest bardzo niebezpieczny.
Dlaczego diabulimia jest groźna?
Pomijanie insuliny prowadzi do wysokiego cukru, kwasicy ketonowej (stan zagrożenia życia) oraz przyspiesza przewlekłe powikłania cukrzycy (oczy, nerki, nerwy). Nieleczona może prowadzić do śpiączki, a nawet śmierci.
Kogo najczęściej dotyczy diabulimia?
Najczęściej młode kobiety i dziewczęta z cukrzycą typu 1. Często współistnieje z presją dotyczącą wagi, lękiem i depresją. To choroba psychiczno-metaboliczna, a nie „metoda odchudzania”.
Jak pomóc osobie z diabulimią?
Potrzebne jest leczenie wielospecjalistyczne: diabetolog, psycholog/psychiatra, dietetyk i wsparcie bliskich. Kluczowe jest zauważenie problemu i skłonienie do skorzystania z pomocy – bez oceniania.
