Soczewki mierzące cukier – czy zastąpią nakłuwanie?
Inteligentne soczewki kontaktowe mierzące cukier we łzach to fascynująca, ale wciąż eksperymentalna technologia – nie zastępują dziś ani glukometru, ani CGM. Miałyby uwolnić diabetyków od nakłuwania, lecz droga na rynek okazała się trudna.
Skąd pomysł?
Nawet najdokładniejsze glukometry mają jedną wadę: wymagają nakłuwania palca. Dlatego od lat szuka się metod nieinwazyjnych. Jednym z pomysłów jest pomiar glukozy w płynie łzowym za pomocą czujnika wbudowanego w soczewkę kontaktową.
Jak miałyby działać?
W opracowanych prototypach (m.in. zespół z Korei Południowej, wcześniej soczewki Google/Verily):
- w miękką soczewkę wbudowano miniaturowy czujnik mierzący glukozę we łzach,
- dane przesyłane są bezprzewodowo do telefonu lub odbiornika,
- niektóre wersje mają diodę LED, która sygnalizuje przekroczenie norm – co mogłyby zauważyć także osoby z otoczenia (np. rodzic dziecka) przy hipoglikemii lub hiperglikemii.
Nowsze prototypy poprawiono pod kątem bezpieczeństwa (elastyczność, mniejsze ryzyko uszkodzenia oka, wygoda noszenia).
Dlaczego to wciąż nie działa na co dzień?
- glukoza we łzach ≠ glukoza we krwi – jej stężenie jest niskie, zmienne i opóźnione, a pomiar trudny technicznie,
- miniaturyzacja elektroniki w soczewce i bezpieczeństwo oka to duże wyzwania,
- część projektów wstrzymano (m.in. głośne soczewki Google/Verily), a twórcy pozostałych mówili o perspektywie wielu lat i badaniach głównie na zwierzętach.
Co to oznacza dla Ciebie?
To ciekawy kierunek, ale technologia przyszłości – warto śledzić postępy z dystansem wobec sensacyjnych nagłówków. Dziś wiarygodny pomiar zapewniają glukometr i systemy CGM, a najlepszą inwestycją pozostaje dobre wyrównanie cukrzycy.
Źródła
- Park J i wsp. Soft, smart contact lenses with integrations of wireless circuits, glucose sensors, and displays. Sci Adv 2018;4(1):eaap9841. doi:10.1126/sciadv.aap9841
- Elsherif M i wsp. Wearable Contact Lens Biosensors for Continuous Glucose Monitoring. Adv Sci 2022;9(11):2105239. doi:10.1002/advs.202105239
Najczęstsze pytania
Czy istnieją soczewki kontaktowe mierzące cukier?
Na razie tylko na etapie badań i prototypów. Naukowcy opracowali soczewki mierzące glukozę we łzach, ale żaden taki produkt nie jest jeszcze powszechnie dostępny do codziennego użytku.
Jak miałyby działać soczewki mierzące glukozę?
Mierzą stężenie glukozy w płynie łzowym za pomocą wbudowanego czujnika i przesyłają dane bezprzewodowo do telefonu. Niektóre prototypy mają diodę LED sygnalizującą zbyt niski lub wysoki cukier.
Czy to wiarygodny sposób pomiaru cukru?
Poziom glukozy we łzach nie jest tym samym co we krwi, a jego pomiar jest trudny technicznie. To główne wyzwanie, przez które technologia wciąż nie zastąpiła glukometrów ani systemów CGM.
Kiedy takie soczewki trafią na rynek?
Nie wiadomo. Twórcy prototypów mówili o perspektywie wielu lat, a część projektów (np. soczewki Google/Verily) wstrzymano. Na razie podstawą pozostają glukometr i CGM.
