CGM – system ciągłego monitorowania glikemii (jak działa)
CGM to system ciągłego monitorowania glikemii – sensor pod skórą mierzy cukier całą dobę i pokazuje nie tylko wynik, ale i trend. Pozwala wychwycić nocne niedocukrzenia, reakcje na posiłki i ostrzega alarmami. To duży krok naprzód wobec pojedynczych pomiarów glukometrem.
Jak działa CGM?
System składa się z sensora (czujnika pod skórą) i odbiornika (osobne urządzenie, telefon lub pompa insulinowa w systemach współpracujących). Sensor mierzy glukozę wielokrotnie w ciągu godziny – zwykle co ok. 5 minut, czyli kilkanaście razy na godzinę.
Ważne: CGM mierzy poziom glukozy w płynie międzykomórkowym, a nie bezpośrednio we krwi. Zmiany w tym płynie następują z opóźnieniem ok. 5–10 minut względem krwi, dlatego systemy stosują algorytmy przybliżające wynik do rzeczywistej glikemii.
Co daje CGM?
- ciągły obraz glikemii – wykres z dnia, tygodnia, miesiąca,
- wykrywanie nocnych hipo- i hiperglikemii, które umykają przy pomiarach z palca,
- strzałki trendu – widać, czy cukier rośnie, spada, i jak szybko,
- alarmy o zbyt niskim i wysokim cukrze (w większości nowszych systemów),
- lepsze zrozumienie, jak posiłki i wysiłek wpływają na glikemię.
Badania pokazują, że korzystanie z CGM poprawia wyrównanie cukrzycy (niższe HbA1c) i zmniejsza ryzyko niedocukrzeń – najwięcej danych dotyczy cukrzycy typu 1, ale system bywa stosowany też w typie 2 i innych typach.
Ograniczenia
- kalibracja – część sensorów wymaga kilku pomiarów glukometrem dziennie; nowsze są fabrycznie kalibrowane,
- opóźnienie odczytu (ok. 5–10 min) – przy szybkich zmianach lub objawach hipoglikemii potwierdź wynik glukometrem,
- alarmy i algorytmy nie są nieomylne – wymagają rozsądnej interpretacji.
Gdzie nosić czujnik i jak długo?
Sensor zakłada się w miejscu z warstwą tkanki tłuszczowej – najczęściej brzuch, boki, uda, ramiona lub górna część pośladków. Czas noszenia zależy od modelu – zwykle od kilku do 14 dni. Konkretny system (np. FreeStyle Libre) i zasady refundacji CGM opisujemy w osobnych artykułach.
Źródła
- Beck RW i wsp. Effect of Continuous Glucose Monitoring on Glycemic Control in Adults With Type 1 Diabetes Using Insulin Injections: The DIAMOND Randomized Clinical Trial. JAMA 2017;317(4):371–378. doi:10.1001/jama.2016.19975
- American Diabetes Association. Diabetes Technology: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl.1):S126–S144. doi:10.2337/dc24-S007
Najczęstsze pytania
Co to jest CGM?
CGM (Continuous Glucose Monitoring) to system ciągłego monitorowania glikemii. Sensor pod skórą mierzy poziom cukru wielokrotnie w ciągu godziny (zwykle co 5 minut) przez całą dobę i przesyła odczyty do odbiornika, telefonu lub pompy.
Czym różni się CGM od glukometru?
Glukometr daje pojedynczy pomiar z krwi w danym momencie. CGM pokazuje ciągły obraz glikemii z trendem i alarmami, co pozwala wychwycić m.in. nocne niedocukrzenia i reakcje na posiłki. Nie zastępuje jednak w pełni pomiarów krwi.
Czy CGM trzeba kalibrować?
Zależy od modelu. Starsze sensory wymagają kalibracji glukometrem kilka razy dziennie, nowsze są fabrycznie kalibrowane i nie wymagają nakłuwania palca (poza sytuacjami weryfikacji).
Czy CGM poprawia kontrolę cukrzycy?
Badania pokazują, że regularne korzystanie z CGM poprawia wyrównanie cukrzycy (niższe HbA1c) i zmniejsza ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w cukrzycy typu 1.
