Makulopatia cukrzycowa (obrzęk plamki) – objawy i leczenie
Makulopatia cukrzycowa to cukrzycowy obrzęk plamki (DME) – najczęstsza przyczyna pogorszenia wzroku u osób z cukrzycą typu 2. Powstaje, gdy uszkodzone wysokim cukrem naczynia siatkówki stają się nieszczelne, a płyn gromadzi się w plamce odpowiedzialnej za ostre widzenie.
Czym jest cukrzycowy obrzęk plamki?
Plamka to centralna część siatkówki, dzięki której widzimy ostro i czytamy. W przebiegu retinopatii cukrzycowej przewlekła hiperglikemia uszkadza drobne naczynia – stają się nieszczelne, a wysięk i płyn powodują obrzęk plamki. Obrzęk może pojawić się na każdym etapie retinopatii.
Objawy
- stopniowe pogorszenie ostrości widzenia,
- zamazany lub zniekształcony obraz w centrum pola widzenia,
- trudność z czytaniem i rozpoznawaniem szczegółów.
Nasilenie jest w przybliżeniu proporcjonalne do czasu utrzymywania się obrzęku – dlatego liczy się szybkie wykrycie w badaniu dna oka.
Leczenie makulopatii cukrzycowej
Leczenie łagodzi objawy, ale nie działa na przyczynę – nią jest źle kontrolowana cukrzyca. Stosuje się:
- iniekcje anty-VEGF (aflibercept, ranibizumab, bewacyzumab) – podawane do oka, zmniejszają obrzęk; to obecnie leczenie pierwszego wyboru w obrzęku obejmującym dołek,
- laseroterapię ogniskową / typu grid – zwłaszcza w obrzęku pozadołkowym,
- kortykosteroidy doszklistkowe – w wybranych przypadkach.
Najważniejsze: kontrola cukrzycy
Jak w każdym powikłaniu ocznym, podstawą jest dobre wyrównanie glikemii, ciśnienia i lipidów oraz regularne badania dna oka. Wczesne wykrycie i leczenie obrzęku daje największą szansę na zachowanie dobrego wzroku.
Źródła
- Wells JA i wsp. (DRCR.net). Aflibercept, Bevacizumab, or Ranibizumab for Diabetic Macular Edema. N Engl J Med 2015;372(13):1193–1203. doi:10.1056/NEJMoa1414264
- Wong TY, Cheung CMG, Larsen M, Sharma S, Simó R. Diabetic retinopathy. Nat Rev Dis Primers 2016;2:16012. doi:10.1038/nrdp.2016.12
Najczęstsze pytania
Co to jest makulopatia cukrzycowa?
To cukrzycowy obrzęk plamki (DME) – gromadzenie płynu w centralnej części siatkówki (plamce) z powodu nieszczelnych naczyń uszkodzonych przez wysoki cukier. Plamka odpowiada za ostre, centralne widzenie, dlatego jej obrzęk pogarsza wzrok.
Jakie są objawy obrzęku plamki?
Głównym objawem jest stopniowe pogorszenie ostrości widzenia, zamazany lub zniekształcony obraz w centrum pola widzenia, czasem trudność z czytaniem. Nasilenie zależy od czasu trwania obrzęku.
Jak leczy się makulopatię cukrzycową?
Najczęściej iniekcjami anty-VEGF do oka, które zmniejszają obrzęk, a także laseroterapią ogniskową/grid lub sterydami. Leczenie łagodzi objawy, ale nie zastępuje dobrej kontroli cukrzycy.
Czy obrzęk plamki można cofnąć?
U wielu osób leczenie anty-VEGF poprawia ostrość wzroku, zwłaszcza gdy rozpocznie się je wcześnie. Kluczowe jest szybkie wykrycie – dlatego ważne są regularne badania dna oka i kontrola glikemii.
