Kalkulator ISF i przelicznika węglowodanowego (reguła 1800/500)
Reguły 1800 i 500 to klasyczne wzory pomocnicze, od których zaczyna się dobór parametrów insulinoterapii. Kalkulator poniżej pokazuje, jakie wartości z nich wychodzą — traktuj je jako punkt odniesienia, nie zalecenie.
⚠️ Przeczytaj, zanim skorzystasz. To narzędzie nie służy do ustalania dawek insuliny. Wyliczone wartości są orientacyjne i mogą istotnie różnić się od Twoich rzeczywistych parametrów. Ustawienia pompy, przeliczniki i dawki ustala wyłącznie lekarz lub edukator diabetologiczny — nie zmieniaj ich samodzielnie.
Co oznaczają te dwa parametry?
- ISF (współczynnik wrażliwości na insulinę), nazywany też czynnikiem korekcyjnym – o ile obniży się cukier po podaniu 1 jednostki insuliny.
- Przelicznik węglowodanowy (ICR) – ile gramów węglowodanów pokrywa 1 jednostka insuliny. W polskiej praktyce częściej mówi się, ile jednostek przypada na 1 WW (10 g węglowodanów).
Wzory
| Rodzaj insuliny | ISF | Przelicznik węglowodanowy |
|---|---|---|
| Analog szybkodziałający | 1800 ÷ dobowa dawka | 500 ÷ dobowa dawka |
| Insulina ludzka krótkodziałająca | 1500 ÷ dobowa dawka | 450 ÷ dobowa dawka |
Dla wyniku w mmol/l stosuje się regułę 100 ÷ dobowa dawka (bo 1800 mg/dl ÷ 18 = 100 mmol/l).
Dobowa dawka insuliny to suma bazy i wszystkich bolusów z doby — najlepiej uśredniona z kilku typowych dni.
Przykład
Osoba przyjmuje łącznie 40 jednostek analogu szybkodziałającego na dobę:
- ISF = 1800 ÷ 40 = 45 mg/dl na 1 jednostkę,
- przelicznik = 500 ÷ 40 = 12,5 g węglowodanów na 1 jednostkę,
- czyli około 0,8 jednostki na 1 WW.
Dlaczego rzeczywiste wartości bywają inne?
To najważniejsza część. Wrażliwość na insulinę nie jest stała:
- pora dnia – rano jest zwykle najniższa (zjawisko brzasku), wieczorem wyższa; dlatego często stosuje się różne przeliczniki na różne pory,
- aktywność fizyczna – po wysiłku wrażliwość rośnie, czasem na wiele godzin,
- infekcja, uraz, stres – działają odwrotnie, opisujemy to w tekście o hiperglikemii w chorobie,
- faza cyklu miesiączkowego, leki (np. sterydy), masa ciała.
Dlatego reguły 1800/500 są tylko wartością startową, którą lekarz weryfikuje na podstawie realnych pomiarów.
Czego ten kalkulator nie robi
- nie oblicza dawki na konkretny posiłek ani korekty,
- nie uwzględnia insuliny aktywnej (pozostałej z poprzedniego bolusa),
- nie zastępuje kalkulatora bolusa w pompie ani parametrów ustawionych przez lekarza,
- nie ma zastosowania w cukrzycy typu 2 leczonej wyłącznie tabletkami.
Do planowania posiłków przyda się kalkulator WW i WBT, a przy posiłkach tłustych — bolus przedłużony.
Powiązane
- Insulina – rodzaje, działanie i podawanie
- Kalkulator WW i WBT
- Pompa insulinowa – co to jest i jak działa
Źródła
- Walsh J, Roberts R, Bailey T. Guidelines for Insulin Dosing in Continuous Subcutaneous Insulin Infusion Using New Formulas from a Retrospective Study of Individuals with Optimal Glucose Levels. J Diabetes Sci Technol 2010;4(5):1174–1181. doi:10.1177/193229681000400516
- American Diabetes Association. Diabetes Technology: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl.1):S126–S144. doi:10.2337/dc24-S007
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę (insulinoterapia). Curr Top Diabetes. ptdiab.pl
Najczęstsze pytania
Co to jest ISF?
ISF (współczynnik wrażliwości na insulinę, nazywany też czynnikiem korekcyjnym) mówi, o ile miligramów na decylitr jedna jednostka insuliny obniża poziom cukru. Wylicza się go orientacyjnie regułą 1800 podzielonego przez dobową dawkę insuliny.
Co to jest przelicznik węglowodanowy?
To liczba gramów węglowodanów, którą pokrywa jedna jednostka insuliny. Orientacyjnie oblicza się go regułą 500 podzielonego przez dobową dawkę insuliny. W Polsce często przelicza się to na jednostki insuliny przypadające na jeden wymiennik węglowodanowy.
Skąd biorą się liczby 1800 i 500?
To stałe empiryczne wyznaczone dla analogów szybkodziałających. Dla insuliny ludzkiej krótkodziałającej, która działa wolniej i dłużej, stosuje się odpowiednio 1500 i 450.
Czy mogę na tej podstawie ustawić sobie dawki?
Nie. To wartości wyłącznie orientacyjne, które służą jako punkt wyjścia. Rzeczywiste parametry ustala lekarz lub edukator, weryfikując je na podstawie Twoich pomiarów. Samodzielna zmiana ustawień pompy lub dawek jest niebezpieczna.
Dlaczego moje rzeczywiste parametry różnią się od wyliczonych?
Wrażliwość na insulinę zmienia się w ciągu doby, zwykle jest niższa rano. Wpływają na nią też aktywność fizyczna, infekcje, stres, faza cyklu miesiączkowego, przyjmowane leki i masa ciała.
Czym jest dobowa dawka insuliny?
To suma całej insuliny podanej w ciągu doby: dawki podstawowej, czyli bazy, oraz wszystkich bolusów doposiłkowych i korekcyjnych. Do wyliczeń najlepiej wziąć średnią z kilku typowych dni.
