Nurkowanie a cukrzyca typu 1 – czy diabetyk może nurkować
Dziś osoby z dobrze kontrolowaną cukrzycą typu 1 mogą nurkować rekreacyjnie – pod warunkiem przestrzegania specjalnych zasad. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu cukrzyca była przeciwwskazaniem, ale badania pokazały, że przy odpowiednim przygotowaniu ryzyko da się kontrolować.
Dlaczego cukrzyca była przeciwwskazaniem?
Głównym zagrożeniem jest hipoglikemia pod wodą – nagłe zaburzenie świadomości u nurka może być śmiertelne. Dlatego przez lata osoby z cukrzycą typu 1 były wykluczane z nurkowania.
Jak zmieniło się podejście?
Gdy okazało się, że wielu diabetyków bezpiecznie nurkuje, w 1991 r. brytyjski British Sub-Aqua Club zniósł zakaz. Kluczowe okazały się dane organizacji DAN (Divers Alert Network):
- ankieta z 1993 r. wykazała, że 164 nurków z cukrzycą (w tym 129 z typem 1) wykonało ponad 27 000 nurkowań bez poważnych zdarzeń,
- w prospektywnych badaniach (od 1997 r.) porównano nurków z cukrzycą i grupę kontrolną – nie stwierdzono przypadków choroby dekompresyjnej, a poziom cukru monitorowano przed i po każdym nurkowaniu.
Na tej podstawie powstały wytyczne dla nurków z cukrzycą, a podejście z czasem staje się mniej restrykcyjne.
Kto może nurkować? (kryteria)
W badaniach i wytycznych nurkowie z cukrzycą typu 1 spełniali m.in. warunki:
- co najmniej dobra kontrola cukrzycy,
- brak poważnych powikłań (m.in. ocznych, nerkowych, neuropatii),
- brak hospitalizacji z powodu ciężkich zaburzeń glikemii w ostatnich 12 miesiącach,
- świadomość związku między wysiłkiem a poziomem cukru,
- odpowiednio wysoki i stabilny cukier przed zejściem (w protokołach: powyżej ok. 80 mg/dl), z pomiarami przed i po nurkowaniu.
Zasady bezpieczeństwa
- nurkuj z partnerem świadomym Twojej cukrzycy,
- mierz cukier przed i po nurkowaniu, w razie potrzeby także w serii przed zejściem,
- miej plan reagowania na spadek cukru i szybkie węglowodany po wynurzeniu,
- każdy przypadek oceniaj indywidualnie z lekarzem i zgodnie z aktualnymi wytycznymi organizacji nurkowych.
Źródła
- Pollock NW, Uguccioni DM, Dear G de L (red.). Diabetes and recreational diving: guidelines for the future. Proceedings of the UHMS/DAN Workshop. Diving Hyperb Med 2016. dan.org
- Adolfsson P, Örnhagen H, Jendle J. The benefits of continuous glucose monitoring and a glucose measurement schedule in diabetic divers. J Diabetes Sci Technol 2008;2(5):778–784. doi:10.1177/193229680800200504
Najczęstsze pytania
Czy z cukrzycą typu 1 można nurkować?
Tak – dziś osoby z dobrze kontrolowaną cukrzycą typu 1, bez poważnych powikłań i epizodów ciężkiej hipoglikemii, mogą nurkować rekreacyjnie, przestrzegając specjalnych zasad. Dawniej obowiązywały zakazy, które zniesiono na podstawie badań.
Dlaczego cukrzyca była przeciwwskazaniem do nurkowania?
Obawiano się nagłej utraty przytomności pod wodą z powodu hipoglikemii, co jest bardzo niebezpieczne. Badania (m.in. DAN) pokazały jednak, że przy odpowiednich zasadach nurkowanie z cukrzycą może być bezpieczne.
Jakie warunki trzeba spełnić, by nurkować z cukrzycą?
M.in.: dobra kontrola cukrzycy, brak ciężkich niedocukrzeń i hospitalizacji w ostatnim roku, brak poważnych powikłań, świadomość związku wysiłku z glikemią oraz odpowiednio wysoki i stabilny poziom cukru przed zejściem pod wodę.
Jaki cukier powinien mieć nurek z cukrzycą przed zejściem?
W protokołach badawczych wymagano poziomu powyżej ok. 80 mg/dl przed nurkowaniem, z pomiarami przed i po. Konkretne wartości i procedurę zawsze ustala się indywidualnie z lekarzem i według aktualnych wytycznych nurkowych.
