Kryteria rozpoznania cukrzycy wg WHO (normy glikemii)
Kryteria WHO porządkują, kiedy glikemia jest prawidłowa, kiedy mówimy o stanie przedcukrzycowym, a kiedy o cukrzycy. To podstawa interpretacji wyników – poniżej w przejrzystej formie.
Normy i kryteria (wg WHO)
| Kategoria | Wartość glukozy |
|---|---|
| Prawidłowa glikemia na czczo | 70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l) |
| Nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG) | 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l) |
| Nietolerancja glukozy (IGT) | 140–199 mg/dl (7,8–11,0 mmol/l) w 120. min OGTT |
| Stan przedcukrzycowy | IFG i/lub IGT |
| Cukrzyca | spełnione kryterium rozpoznania (poniżej) |
Kryteria rozpoznania cukrzycy
Cukrzycę rozpoznaje się, gdy spełnione jest jedno z poniższych:
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, oddawanie moczu, chudnięcie) + glikemia przygodna ≥ 200 mg/dl (11,1 mmol/l),
- dwukrotnie glikemia na czczo ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l),
- glikemia ≥ 200 mg/dl (11,1 mmol/l) w 120. minucie OGTT,
- HbA1c ≥ 6,5% (48 mmol/mol).
W razie braku jednoznacznych objawów wynik należy potwierdzić powtórnym badaniem.
Co z tego wynika w praktyce?
- prawidłowy wynik – nie znaczy, że można przestać się badać; osoby z grup ryzyka powinny kontrolować glikemię okresowo,
- stan przedcukrzycowy – to sygnał alarmowy, ale też szansa: zmianą diety, aktywnością i redukcją masy ciała można cofnąć zaburzenia,
- cukrzyca – wymaga leczenia i regularnej kontroli, by zapobiegać powikłaniom.
Pełne normy i interpretację opisujemy też w artykule o poziomie cukru we krwi.
Źródła
- World Health Organization. Classification of diabetes mellitus. Geneva: WHO, 2019. who.int
- American Diabetes Association. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl.1):S20–S42. doi:10.2337/dc24-S002
Najczęstsze pytania
Jaka glikemia na czczo oznacza cukrzycę?
Cukrzycę rozpoznaje się m.in. przy dwukrotnej glikemii na czczo ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l). Wartości 100–125 mg/dl to nieprawidłowa glikemia na czczo (stan przedcukrzycowy), a < 100 mg/dl uznaje się za prawidłowe.
Co to jest IFG i IGT?
IFG (nieprawidłowa glikemia na czczo) to glikemia na czczo 100–125 mg/dl. IGT (nietolerancja glukozy) to glikemia 140–199 mg/dl w 120. minucie testu OGTT. Oba to postacie stanu przedcukrzycowego.
Jakie są kryteria rozpoznania cukrzycy?
Cukrzycę rozpoznaje się przy: objawach hiperglikemii i glikemii przygodnej ≥ 200 mg/dl, lub dwukrotnej glikemii na czczo ≥ 126 mg/dl, lub glikemii ≥ 200 mg/dl w 120. min OGTT, lub HbA1c ≥ 6,5%.
Czym jest stan przedcukrzycowy?
To nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG) i/lub nietolerancja glukozy (IGT) – wartości podwyższone, ale jeszcze nie w zakresie cukrzycy. To ostrzeżenie i moment, w którym zmianą stylu życia można cofnąć zaburzenia.
