kontroluj cukrzycę z nami
A A A

cukrzyca typu 2

  •  Nazwę „retinopatia cukrzycowa” (cukrzycowa choroba oczu) używa się w odniesieniu do zmian w gałce ocznej występujących w przebiegu cukrzycy, wynikających z długo utrzymujących się hiperglikemiiJest to najczęściej stwierdzanym i najcięższym powikłaniem dotyczącym gałek ocznych w cukrzycyInne zmiany częściej występujące u chorych na cukrzycę to zaćma i jaskra wtórna. Retinopatia cukrzycowa oznacza zmiany w siatkówce. Główną przyczyną niekorzystnych zmian zachodzących w oczach u diabetyków jest brak wyrównania metabolicznego cukrzycy (wysokie glikemie - hiperglikemia). Inne czynniki ryzyka wystąpienia retinopatii cukrzycowej to długi wywiad cukrzycy, okres dojrzewania, nadciśnienie tętnicze, wysokie stężenia lipidów (cholesterol, triglicerydy) w surowicy krwi, współistnienie nefropatii cukrzycowej, operacja zaćmy oraz okres ciąży u kobiet z tzw. cukrzycą przedciążową (nie dotyczy to cukrzycy, która po raz pierwszy wystąpiła w okresie ciąży, czyli cukrzycy ciążowej).

    Udostępnij 

     

     Generalnie retinopatię cukrzycową dzieli się na: nieprolifercyjną (dawniej prostą) i proliferacyjną. Nieproliferacyjna oznacza zmiany mniej zaawansowane, niezagrażające utratą wzroku, proliferacyjna zaś grozi ślepotą.

     W opisach badania okulistycznego często zamieszczane są takie określenia, jak „pojedyncze lub liczne mikroanueruzmaty” czy „wybroczyny obecne na dnie oczu”.

     Mikrotętniak (mikroaneuryzmat) to poszerzenie bardzo drobnych naczyń krwionośnych (włośniczek – kapilar) w siatkówce, charakterystyczne dla retinopatii nieproliferacyjnej. W badaniu dna oka (badanie oftalmoskopowe) mikrotętniaki widoczne są jako czerwone punkciki.

     Inną często opisywaną zmianą występującą w przebiegu retinopatii nieproliferacyjnej jest wybroczyna (mały wylew). Wybroczyny mogą ulec wchłonięciu w ciągu kilku miesięcy. W bardziej zaawansowanych stadiach w siatkówce występują również tzw. twarde i miękkie wysięki.

     Twarde wysięki przypominają wosk (biało-żółtawe ogniska); spowodowane są zwiększoną przepuszczalnością nieszczelnych naczyń włosowatych siatkówki, składają się z lipoprotein (kompleksy lipidów z białkami) pochodzących z krwi. Miękkie wysięki to białawe obszary, okrągłe lub owalne, nieostro odgraniczone, przypominające kłębki waty; powstają w efekcie niedotlenienia siatkówki jako wynik nagłego zamknięcia kapilar. Tego typu zmiany można znaleźć w opisach badań okulistycznych dotyczących retinopatii nieproliferacyjnej. Stadium przejściowym między retinopatią nieproliferacyjną i proliferacyjną jest retinopatia preproliferacyjna.

     Retinopatia proliferacyjna oznacza tworzenie nowych naczyń krwionośnych. Są one kruche, charakteryzuje je nieregularny kręty przebieg, łatwo pękają, prowadząc do przed siatkówkowych wylewów krwi, które utrudniają dostęp światła do siatkówki i mogą być przyczyną utraty widzenia. Wylewy mogą ulec wchłonięciu; następuje wówczas poprawa widzenia, ale nie zawsze tak się dzieje. Powstawaniu nowych naczyń krwionośnych towarzyszy tworzenie się włókien. Wnikają one wspólnie do ciała szklistego (galaretowata substancja, całkowicie przezierna, wypełniająca wnętrze gałki ocznej) i pociągają siatkówkę, co prowadzi do jej odwarstwienia i trwałej utraty wzroku.

     Zmiany cukrzycowe w gałkach ocznych wykrywa się jedynie w badaniu okulistycznym. Okulistę trzeba poinformować, że choruje się na cukrzycę, aby wykonał badanie pod kątem zmian cukrzycowych. Bardzo ważnym elementem diagnostyki jest badanie dna oka. Wczesne zmiany cukrzycowe nie wpływają na pogorszenie ostrości wzroku i nie dają żadnych objawów, dlatego tylko badanie przeprowadzone przez specjalistę pozwala je wykryć odpowiednio wcześnie. Badanie okulistyczne u chorych na cukrzycę typu 1 powinno nastąpić w ciągu pierwszych 5 lat od rozpoznania cukrzycy; u dzieci ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1 będących w okresie pokwitania należy je wykonać jak najszybciej. U chorych na cukrzycę typu 2 badanie wykonuje się zaraz po rozpoznaniu cukrzycy.

     Badanie dna oka wymaga poszerzenia źrenic, co uzyskuje się przez zakropienie oczu specjalnymi kroplami. Po takim poszerzeniu źrenic na kilka godzin pogarsza się ostrość widzenia. Nie można kierować samochodem, zaleca się też, by osoby starsze przyszły na badanie z opiekunem.

     Po rozpoznaniu cukrzycy typu 1 pojawiają się zaburzenia ostrości wzroku (nieostre widzenie). Są to zmiany związane z zaburzeniami refrakcji soczewki, zwykle o charakterze krótkowzroczności. Stanowią wynik nadmiernego stężenia glukozywe krwi w przebiegu świeżo rozpoznanej cukrzycy. To zmiany przejściowe – ustępują po około 2–3 tygodniach; utrzymują się jeszcze około 2 tygodnie po uzyskaniu normalizacji stężenia glukozy we krwi. Nie wiążą się z trwałymi zmianami na dnie oczu i nie zagrażają utratą wzroku. Nie wymagają żadnego leczenia ani zmiany czy dobrania okularów. Należy cierpliwie poczekać, a wszystko wróci do normy. Dotyczy to jednak tylko chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1. W przypadku cukrzycy typu 2 zaburzenia metabolizmu węglowodanów pojawiają się zwykle na długo przed rozpoznaniem cukrzycy, dlatego w chwili rozpoznania mogą już istnieć zmiany oczne.

     Główną i najważniejszą metodą leczenia jest poprawa wyrównania metabolicznego cukrzycy, normalizacja stężenia lipidów we krwi i uzyskanie zalecanych wartości ciśnienia tętniczego.

     W leczeniu retinopatii cukrzycowej podaje się leki uszczelniające naczynia krwionośne zwierające rutynę, a  także cyklonaminę, wspomagającą wchłanianie wylewów. Stosuje się również dobesylan wapniowy (Doxium, Calcium dobesilate), ale brak przekonujących danych przemawiających za skutecznością tego preparatu. Inny uznany sposób leczenia retinopatii to laseroterapia siatkówki (fotokoagulacja – przypalanie laserem). Stosuje się ją w celu zniszczenia obszarów niedokrwienia w siatkówce i twardych wysięków; zapobiega również odwarstwieniu siatkówki. Wskazaniem do fotokoagulacji jest retinopatia preproliferacyjna, początkowa retinopatia proliferacyjna i makulopatia cukrzycowa. Zabieg wymaga rozszerzenia źrenicy, powoduje to pogorszenie ostrości widzenia. Laseroterapia jest całkowicie bezpieczna i można ją wykonywać u kobiet w ciąży.

     

     Na końcu należy wspomnieć o witrektomii polegającej na usunięciu ciała szklistego. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. Wykonuje się go w przypadku stwierdzenia wylewów krwi do ciała szklistego niewchłaniających się przez 3 miesiące u chorych na cukrzycę typu 1 i przez 6 miesięcy u chorych na cukrzycę typu 2. Może spowodować poprawę ostrości wzroku pod warunkiem, że wcześniej nie doszło do odwarstwienia siatkówki.

    Na podstawie:

    Dr n. med. Barbara Katra
    Klinika Chorób Metabolicznych Collegium Medicum UJ, Kraków

    data-matched-content-rows-num="3" data-matched-content-columns-num="3"

  • Stan przedcukrzycowyzaburzenie metabolizmu glukozy. Patologia którą stwierdza się poprzez badanie krwi (glukometr, laboratorium). Jest to przekroczony poziom glukozy powyżej normy, ale nie osiągnięty poziom potwierdzający cukrzycę. Do ostatecznego zdiagnozowania stanu przedcukrzycowego należy, wykonać potwierdzające badanie poziomu glukozy z osocza krwi żylnej (tylko laboratorium).

    Mamy wówczas do czynienia (osobno lub razem) z:

    - nieprawidłowa tolerancja glukozy - 140 – 199 mg/dl (poziom glukozy po 2 godzinach od podania 75 g płynnej glukozy)

    - nieprawidłowa glikemia na czczo - 100 – 125 mg/dl

     Przy nieprawidłowej tolerancji glukozy wykonuje się test obciążenia glukozą (OGTT ) lub test krzywa cukrowa. Zaś przy nieprawidłowej glikemii na czczo zaleca się powtórzyć badanie w różnych porach dnia przed i/lub po posiłku.

     Stan przedcukrzycowy należy brać pod uwagę u każdej osoby w grupie ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Brak objawów powoduje że, wiele osób dowiaduje się o cukrzycy często przez przypadek w trakcie badań w kierunku innych jednostek chorobowych. Pojawienie się powikłań cukrzycowych jest również sygnałem do nagłej wizyty u lekarza.

    Aby zapobiec rozwojowi lub ewentualnie szybko rozpoznać cukrzycę typu 2 i wdrożyć odpowiednie leczenie powinno zwrócić się uwagę na:

    - BMI (body mass index) powyżej 25 kg/m2 z obwodem w talii powyżej 94 cm (mężczyźni) 80 cm (kobiety)

    - zespół policystycznych jajników (kobiety)

    - przebycie cukrzycy ciążowej w przeszłości i/lub urodzenie dziecka o masie ciała powyżej 4 kg

    - prowadzenie siedzącego trybu życia

    - brak aktywności sportowej

    - rozpoznane choroby krążeniowe (nadciśnienie, choroby serca)

    - rozpoznanie cukrzycy typu 2 w rodzinie

    - złe wyniki badań cholesterolu i trójglicerydów

      Stan przedcukrzycowy nie musi przerodzić się w pełnoobjawową cukrzycę typu 2 ale może być sygnałem ostrzegawczym aby zmienić nasz stan życia. Powinna zainteresować nas aktywność sportowa, zdrowa lekka dieta oraz częste kontrole poziomu glukozy we krwi podczas pobytu w przychodni. Zaś duża dostępność na rynku glukometrów ułatwia nam kontrolę w poziomu glukozy w domu. W sytuacjach kiedy chorujemy na inne choroby, do pomocy służą: dietetyk, edukator dietetyczny, fizjoterapeuta, lekarz.

     

    data-matched-content-rows-num="3"      data-matched-content-columns-num="3"

  •  Podróże nie są przeciwwskazane w cukrzycy. Chorzy na cukrzycę, szczególnie typu 1 oraz typu 2, leczeni insuliną powinni przygotować się do podróży, uwzględniając m.in. czas jej trwania, środek transportu, zmianę strefy  czasowej (w tym przypadku należy uwzględnić kierunek podróży na wschód lub na zachód) i klimat kraju docelowego. Szczególną trudność może chorym sprawić szybka zmiana strefy czasowej (podróż samolotem).

    Udostępnij

    1. Chorzy na cukrzycę, szczególnie typu 1, leczeni insuliną powinni w okresie przestawienia organizmu na nową strefę czasową (przyjmuje się, że okres ten trwa tyle dni, ile godzin wynosi różnica czasu) zachować szczególną ostrożność. W tym okresie konieczna jest częsta kontrola glikemii.

    2. Chorzy leczeni  insuliną podawaną w modelu baza–bolus przy podróżach samolotem na zachód (wydłużenie dnia) powinni podać dotychczas stosowaną dawkę insuliny długodziałającej wieczorem nowego czasu. Ewentualne hiperglikemie wynikające np. ze spożywania posiłków na pokładzie samolotu mogą być korygowane dodatkowymi dawkami insuliny krótkodziałającej/analogu szybkodziałającego. Przy podróży na wschód (skrócenie dnia) może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny długodziałającej podawanej wieczorem.

    3. Chorzy leczeni za pomocą  osobistej pompy insulinowej nie muszą korygować zegara pompy ani modyfikować dawek insuliny, jeśli zmiana czasu nie przekracza 2 godzin. Jeśli natomiast zmiana czasu jest większa, a planowany pobyt w innej strefie czasowej długi, zaleca się stopniowe przesuwanie ram czasowych wlewu podstawowego o 2 godziny dziennie.

    Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2017

    za pozwoleniem www.viamedica.pl

    data-matched-content-rows-num="3"      data-matched-content-columns-num="3"

  •  Właściwości antyoksydacyjne wina, dzięki polifenolom które zawiera, znane jest od lat. Ma to również znaczenie w kierunku rozwoju lub prewencji cukrzycy typu 2Przeprowadzono szereg badań, które skupiły się nad wpływem spożywania wina na parametry odpowiedzialne za cukrzycę. Brano pod uwagę nie tylko antyoksydacyjność wina ale także skład pestek winogronPróby wykonywano na szczurach z cukrzycą a później na diabetykach z cukrzycą typ 2. Wyniki pokazały że, białe wino, w którym ok 3-krotnie zwiększy się ilość polifenoli wzmocniło i polepszyło efekt antyoksydacyjny na szczurach. Poprawa była na tyle znacząca że, nie różniła się prawie od szczurów zdrowych. Jeśli chodzi o poziom glukozy we krwi, tutaj nie zanotowano różnicy.

    Sugeruje to tezę, że wpływ spożywania wina będzie miało większe znaczenie w profilaktyce lub terapii powikłań naczyniowychcukrzycy niż w kontroli glikemii. Potwierdza to wynik badań nad diabetykami z cukrzycą typ 2. W trakcie badania uczestnicy z cukrzycą typ 2 wypijali na czczo 300 ml czerwonego wina. Zauważono redukcję poziomu wolnych rodników i LDL (zły cholesterol) po każdym posiłku w trakcie dnia. Stwierdzono tu obniżenie możliwości powikłań oraz wzrost właściwości antyoksydacyjnych.

    Udostępnij

     Pestki winogron to źródło bioaktywnych flawonoidów. Podczas podawania ekstraktu zrobionego z ich składnika (procjanidyny) szczurom z cukrzycą, zaobserwowano spadek poziomu glukozy we krwi. Prawdopodobnie wzrost stężenia procjanidyn w organiźmie wpływa na aktywację komórek w przechwycie cząsteczek glukozy. Zauważono że, poprzez różne reakcje ma także wpływ na przeniesienie sygnału insulinowego w komórce. Potwierdza to wzrost działania hipoglikemizującego insulinypodawanej wraz z ekstraktem. Dzięki temu może to doprowadzić do zmniejszenia dawek insuliny u diabetyków.

     Reasumując, niewielkie ilości wina z dużą ilością polifenoli pozytywnie wpływa na układ krążenia, a wszelkiego rodzaju preparaty na bazie pestek winogron również na glikemię.

    data-matched-content-rows-num="3"      data-matched-content-columns-num="3"

    Na podstawie

    ANTYOKSYDANTY W PROFILAKTYCE I TERAPII CUKRZYCY TYPU II

    DANUTA ROSOŁOWSKA-HUSZCZ

     

  •  Ostrokrzew paragwajski (Ilex paraguariensis A.St.-Hil.) – yerba mate (hiszp). Gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny ostrokrzewowatych. Dochodzi do 15 m wysokości. Występuje w stanie dzikim w Brazylii, Argentynie, Paragwaju i Urugwaju. Kora gładka i biała. Liście zielone o kształcie podłużnym. W skład wchodzi od 0.9 – 1.8 % kofeina oraz witamina A, witamina B1, witamina B2, witamina C. Dodatkowo w składzie znajdują się: sole mineralne, izotynol, kwas nikotynowy, cholina, kwas chlorogenowy i flawonoidy. Stosowana od czasów prekolumbijskich przez Indian Guarani do redukcji stresu, głodu i zmęczenia. Posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne.

    Udostępnij

     Korzyści. Dla diabetyka najważniejszym wydaje się w/w kwas chlorogenowy. To bardzo silnym naturalny przeciwutleniacz z grupy polifenoli. Surowe ziarno ma 60000 mg/kg w przeciwieństwie do np. naparu z kawy gdzie jest tylko 500 mg/dm3. Działa przeciw procesowi glikacji białek, zapobiegając ich niszczeniu, poprzez aktywację związku PON-1, który mocno zapobiega rozwojowi miażdżycy. Posiada silniejsze działanie niż tzw efekt aminoguanidyny.Spowalnia wydzielanie glukozy po-posiłkowej do krwi i uwrażliwia komórki na insulinę.

     Popularność ilex paraguariensis (yerba mate) oraz udokumentowane przykłady obniżenia HbA1c u osób chorych na cukrzycę pijących systematycznie napar, zmusiło naukowców do przeprowadzenia dokładniejszych badań. Pierwsze jak zawsze były prowadzone na zwierzętach. Zaobserwowano że, u otyłych myszy karmionych dietą wysokotłuszczową polepszała się tolerancja glukozy w trakcie podawania naparu z yerby. Badania odkryły także, działanie przeciw otyłości związanej z glukozą. Testy wykazały że picie yerba mate było pomocnym narzędziem w kontrolowaniu cukrzycy.

     UWAGA: Zastosowanie ziół w leczeniu i kontrolowaniu cukrzycy ma wielowiekową tradycję i doświadczenie. Należy jednak pamiętać, że jest to działanie tylko wspomagające. W żadnym wypadku nie może zastąpić insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych zapisanych przez lekarza diabetologa.

     W 2011 r. zakończono badania (opublikowane w The Journal of American College of Nutrition) na ludziach z  cukrzycą typ 2 o nazwie „Mate Tea”. Zakwalifikowano do badania 29 diabetyków. Celem było obserwacja wpływu regularnie spożywanej yerba mate na ich indeks glikemiczny. Pacjenci spożywali napar 3 razy dziennie. Badanie wykazało, pozytywny wpływ yerby na glikemię na na czczo, a poziom HbA1c obniżył się o 0,85% po 20-40 dniach kuracji. Potwierdziło to wcześniejsze spostrzeżenia o poprawie profilów glikemicznych w cukrzycy typu 2. Dodatkowo zauważono polepszenie się profilu lipidowego co ma wpływ na naczynia krwionośne.

     Inne badanie sprawdzające wpływ regularnie spożywanej yerby na cholesterol przeprowadzono na 102 (zdrowych i chorych). Przez 40 dni podawano im 3 x dziennie napar. U osób zdrowych poziom tzw złego cholesterolu obniżył się o 9%. Zaś u badanych chorych zauważono redukcję złego cholesterolu odpowiednio: 8,1% po 20 dniach, 8,6% po 40 dniach.

     Serwis glukoza.pl nie ponosi odpowiedzialności za stosowanie przepisu bez konsultacji lekarza diabetologa.
     

    data-matched-content-rows-num="3"      data-matched-content-columns-num="3"

  •  Zespół LJM (Limited Joint Mobility) - ograniczenie ruchomości stawów. Opisany po raz pierwszy przez w 1957 roku i ponownie przypomniany w 1974 roku. U trzech nastolatków długo chorujących na cukrzycę, u których stwierdzano pogrubienie skóry, niski wzrost, opóźnione dojrzewanie płciowe oraz wczesne powikłania mikroangiopatyczne. Rok później przebadano 229 uczestników obozu dla dzieci i młodzieży w wieku od 7 - 18 lat i stwierdzono istnienie zespołu LJM u 64 osób czyli 28 % (12).W późniejszych badaniach w różnych krajach stwierdzano występowanie zespołu LJM u 8-55% chorych z cukrzycą typu 1 i od 25 - 76% z cukrzycą typu 2.

    Udostępnij

    LJM rozpoczyna się sztywnością stawów oraz sztywnością skóry pokrywającej stawy, dając obraz zbliżony do obrazu występującego w twardzinie układowej. Pogrubienie skóry otaczającej zajęte tkanki, nie jest możliwe ujęcie jej w fałd, szczególnie na powierzchni grzbietowej palców i dłoni. Zmiany początkowo dotyczą zwykle stawów śródręczno-paliczkowych i stawów międzypaliczkowych palca V a następnie rozszerzają się stopniowo poprzez nadgarstek, łokieć do ramienia. Dotyczyć mogą również kończyn dolnych oraz kręgosłupa szyjnego i piersiowego.

    stawy śrudręczno-paliczkowe zespół LJM            zespół LJM

    zdj.1 stawy śródreczno-paliczkowe-brak wprostu  zdj.2 stawy międzypaliczkowe V palca-brak wyprostu

      Etiologia zmian w stawach nie jest jeszcze jednoznacznie ustalona. Wydaje się być wypadkową zmian w naczyniach, nerwach i zaburzeń metabolizmu tkanki łącznej. Prawdopodobnie głwną rolę odgrywają końcowe produkty glikacji białek (AGEs) i tworzenie się wiązań krzyżowych w kolagenie. Badania wykazały związek powstania LJM z czasem trwania cukrzycy oraz jej wyrównania (znacząco wzrasta powyżej 7,5 HbA1c).

     WAŻNE: Wykazano, że zespół LJM często występuje u chorych na cukrzycę typ 1 bez innych powikłań, ale w grupie gdzie były stwierdzone powikłania cukrzycowe stwierdzono również LJM. Co to oznacza? Stwierdzenie zespołu LJM, jest pierwszą sytuacją ostrzegająca przed zbliżającymi się kolejnymi powikłaniami i powinna zmusić nas do lepszego prowadzenia i wyrównania cukrzycy.

    Rozpoznanie polega na wykonaniu tzw. „objawu modlącego” i „testu stołu”.

    Objaw modlącego- bardzo prostą metodą jest polecenie złożenia dłoni jak do modlitwy z palcami rozłożonymi, całe dłonie powinny przylegać do siebie (zdj. 1).

    objaw modlącego test  objaw modlącego test

    zdj.1 objaw prawidłowy                                   zdj.2 objaw nieprawidłowy

    Test stołu” - polecamy choremu przyłożyć dłoń do płaskiej powierzchni (stół) z palcami rozłożonymi i oceniamy przyleganie dłoni patrząc z poziomu stołu lub wykonując odbitkę dłoni na kartce papieru np. przy użyciu węgla rysunkowego. Prawidłowo cała dłoń powinna przylegać do powierzchni stołu lub być odbita na kartce (zdj. 1).

    zespół LJM cukrzyca  zespół LJM cukrzyca

    zdj.1 obraz prawidłowy                                   zdj. 2 obraz nieprawidłowy

    Należy również sprawdzić ruchomość nadgarstka. Prawidłowo powinien się dać rozciągnąć przynajmniej do 70 st a łokieć do 180 st.

    zespół LJM cukrzyca  zespół LJM cukrzyca

    zdj.1 objaw prawidłowy (zgięcie ok 80 st)     zdj.2 objaw nieprawidłowy (zgięcie ok 45-48 st)

    Staw skokowy powinien się zginać co najmniej do 100 st, boczne zgięcie kręgosłupa szyjnego powinno pozwalać na zetknięcie się ucha z barkiem a kręgosłupa piersiowego u młodych ludzi powinno wynosić przynajmniej 35 st.

      W ostatnich latach stwierdzono obniżenie liczby przypadków występowania zespołu LJM z 43 do 23%. Wykazano również, tendencję zmniejszenia częstości występowania zespołu LJM u pacjentów z HbA1c<7%, uwarunkowane jest to lepszym sprzętem (glukometry, pompy insulinowe) oraz świadomością i wiedzą na temat cukrzycy.

    1.Na podstawie opracowania dr Iwona Petrulewicz-Salamon

    Poradnia Diabetologiczna przy Szpitalu Wojewódzkim w Bielsku-Białej

    2.Podziękowanie za piśmiennictwo dla prof. Ewa Otto- Buczkowska

    Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka i Matki. Poradnia Diabetologiczna,

    Katowice.

    data-matched-content-rows-num="3" data-matched-content-columns-num="3"